Wydarzenia

 

WE CZWARTEK 21 LISTOPADA W RAMACH 117. "GŁOŚNEGO CZYTANIA NOCĄ"

PAŃSTWO ELŻBIETA I TOMASZ ZBRZEZNI ZAPREZENTOWALI "WIELKIEGO  NIEOBECNEGO LEKTUR SZKOLNYCH"

- WAŻNEGO POLSKIEGO TWÓRCĘ POWIEŚCI HISTORYCZNYCH - KAROLA BUNSCHA (1898-1987) - AUTORA CYKLU 15 POWIEŚCI

OBEJMUJĄCYCH DZIEJE POLSKI OD MIESZKA DO ŁOKIETKA.

 

O tzw. "cyklu piastowskim" Karola Bunscha z Wikipedii:

Piastowska seria powieści Karola Bunscha posiada fabułę, w którą wplecione zostały historyczne daty i miejsca związane z kształtowaniem się polskiej państwowości. Na kartach książek pojawiają się znane z historii Polski autentyczne postacie, których dzieje łączą się z losami postaci fikcyjnych.

  • Dzikowy skarb (1945; powieść historyczna, której akcja rozgrywa się w początkach panowania Mieszka I).
  • Ojciec i syn (1946; powieść, ukazująca konflikt pokoleń, między Bolesławem a jego ojcem Mieszkiem I).
  • Rok tysięczny (1961; książka opowiada o rządach Chrobrego, jego konflikcie z Odą i wojnach z Niemcami oraz o życiu św. Wojciecha, uzupełniona jest opowiadaniem Obrona Niemczy, którego akcja rozgrywa się w 1017 roku, z tymi samymi bohaterami).
  • Bracia (1976; opowieść ukazuje rządy Mieszka II Lamberta, który w wyniku spisku braci został wplątany w ogromne kłopoty).
  • Bezkrólewie (1979; po śmierci Mieszka II rządy obejmuje impulsywny i srogi Bolesław, określany w historii Zapomnianym, wspiera go palatyn Michał Awdaniec).
  • Odnowiciel (1984; powieść opowiadająca o odnowie wyludnionej i zniszczonej Polski przez Kazimierza I Odnowiciela i jego walkach z Masławem).
  • Imiennik – Śladem pradziada (1949; opowieść tocząca się zaraz po śmierci Kazimierza, opowiadająca o losach woja Domana w czasach Bolesława Szczodrego, łącznie z koronacją króla).
  • Imiennik – Miecz i pastorał (1949; kontynuacja poprzedniej części; zaostrza się konflikt między królem Bolesławem a biskupem Stanisławem, który nie wie, że jest marionetką w rękach przebiegłego Sieciecha).
  • Przekleństwo (1973; Mieszko Bolesławowic powraca z wygnania. Możni zmęczeni rządami Sieciecha pragną ustanowić Mieszka księciem).
  • Zdobycie Kołobrzegu (1952; pierwsze lata panowania Bolesława Krzywoustego i jego dwie wyprawy na Pomorze, dalszy ciąg to Psie Pole).
  • Psie Pole (1953; ciąg dalszy Zdobycia Kołobrzegu, wojna z cesarzem Henrykiem V, obrona Głogowa i tytułowa bitwa; wszystkie wymienione wyżej powieści tworzą nieprzerwany ciąg omawiający panowanie wszystkich kolejnych polskich władców)
  • Powrotna droga (1971; panowanie Bolesława V Wstydliwego, ponad 100 lat po akcji poprzedniej powieści, najazd Tatarów i wyprawa na Jaćwingów).
  • Wawelskie wzgórze (1953; akcja rozgrywa się kilkadziesiąt lat po akcji poprzedniej powieści, czasy Władysława Łokietka i jego walki o koronę królewską oraz zwalczanie buntu krakowskiego, dalszy ciąg to Wywołańcy).
  • Wywołańcy (1958; kontynuacja Wawelskiego wzgórza, dalsza część panowania Władysława Łokietka, następna część to Przełom).
  • Przełom (1964; kontynuacja dwóch poprzednich powieści, ostatnie lata panowania Władysława Łokietka aż do bitwy pod Płowcami).

 

Poniżej prezentujemy sprawozdania uczniów ze spotkania.

21 listopada 2019 roku odbyło się trzeci raz w tym roku szkolnym Głośne czytanie nocą, jak zawsze w Młodzieżowym Domu Kultury im. Króla Maciusia Pierwszego przy Tumskiej 9. Spotkanie prowadzone było jak zawsze przez pana profesora Tomasza Zbrzeznego i jego żonę. W tym miesiącu tematem przewodnim byli Wielcy nieobecni lektur szkolnych, a spośród nich Karol Bunsch, polski pisarz XX-wieczny, autor powieści historycznych, którego w szczególny sposób interesowała historia Polski piastowskiej. W ramach spotkania zostały odczytane fragmenty powieści pt. ,,Dzikowy skarb”, wydanej w 1945 roku, pierwszej części trylogii o początkach państwa polskiego, w skład której wchodzą jeszcze książki: ,,Ojciec i syn” (1946 rok) i ,,Rok tysięczny” (1961).

Na samym początku spotkania pan Profesor przedstawił innych pisarzy historycznych - Władysława Jana Grabskiego (autora książki „Saga o Jarlu Broniszu”) i Antoniego Gołubiewa (autora powieści „Bolesław Chrobry”) – którzy w tym samym czasie, podczas II wojny światowej, także stworzyli powieści na temat Polski piastowskiej. Pan Profesor zapoznał słuchaczy z ich twórczością, podkreślając, że w tamtych latach, latach wojny, była potrzeba powstawania takich dzieł historycznych, uświadamiających Polakom wagę powstania naszego państwa.

Szczególna uwaga podczas całego spotkania została poświęcona Karolowi Bunschowi i jego powieści ,,Dzikowy skarb”. Po wysłuchaniu krótkiego wstępu o dziełach pisarza, głos zabrała małżonka Profesora i zapoznała nas z kilkoma fragmentami powieści. Akcja utworu to czasy życia i panowania  Mieszka I. Jednym z motywów, które zostały przedstawione w czytanych fragmentach były okoliczności przejęcia władzy przez młodego księcia po ojcu Ziemomyśle w roku 963 oraz chęć zjednoczenia plemion słowiańskich poprzez przyjęcie chrztu, w którym kluczową rolę miało odegrać małżeństwo z czeską księżniczką, a tym samym zmiana wyznania Mieszka na chrześcijaństwo. Spotykało się to początkowo z dezaprobatą wielu słowiańskich możnowładców.

Według pana profesora Zbrzeznego ta książka powinna zostać umieszczona w kanonie lektur szkolnych. Jest to cenne źródło wiedzy historycznej na temat początku polskiego państwa piastowskiego. Bunsch  przedstawia historię prawdziwie, jego bohaterowie odczuwają ból, głód i zimno. Powieść ukazuje, że proces chrystianizacji na ziemiach polskich był trudny i nie taki krótki, jak się może początkowo wydawać.

Dzieła o takiej tematyce, jaką podejmuje Bunsch, są cennym źródłem wiedzy historycznej i pomagają lepiej wyobrazić sobie czasy dla nas bardzo odległe, mimo wszystko bardzo ważne, ponieważ jest to początek historii naszego państwa. Szkoda, że takich książek nie ma w lekturach szkolnych, nawet teraz, kiedy tak dużo mówi się o patriotyzmie w naszym kraju. Szkoda, że władze oświatowe jeszcze nie zrozumiały, że patriotyzm to także czytanie książek o polskiej historii. Może więc sami przeczytamy „Dzikowy skarb”, nie czekając aż ktoś nam każe?

Anna Lasota, kl. IGA

 

Tematem poruszanym podczas 117. „Głośnego czytania nocą” była twórczość Karola Bunscha, a szczególnie  jego powieść ,,Dzikowy skarb”. Utwór ten rozpoczyna tak zwany cykl piastowski, czyli serię 15 powieści Karola Bunscha na temat dziejów Polski za dynastii  Piastów.

Profesor Zbrzezny powiedział uczestnikom, dlaczego właśnie książki Karola Bunscha chciał nam przedstawić. Wybrał je, ponieważ opowieści polskiego pisarza są bardzo realistyczne, ukazują prawdziwą i trudną historię Polski. Nie są to książki łatwe jak powieści Sienkiewicza, nie zawsze kończą się szczęśliwie – tak jak życie. Również w naszej historii  nie wszystko zawsze kończyło się dobrze.

Gdy Profesor zakończył wstęp, jego małżonka przystąpiła do czytania pierwszych stron powieści. Treść powieści rozpoczyna się w 963 roku, gdy do Gniezna na pogrzeb ojca – Ziemomysła – wraca Mieszko wraz ze swym bratem Ściborem,  i przywozi ze sobą mnicha chrześcijańskiego Jordana. Młody książę już wtedy ma swój plan zjednoczenia plemion słowiańskich przez przyjecie chrztu i małżeństwo z czeską księżniczką Dobrawką. Mieszko widzi w tym szansę na ocalenie Słowian przed naporem Niemców z Zachodu.

Starszyzna plemienna nie rozumiała powagi sytuacji i nie chciała nowej religii i nowych tradycji, które chciał wprowadzić Mieszko. Wprowadzając chrześcijaństwo przyszły władca chciał zabezpieczyć nowo powstające państwo przed najazdami z Zachodu.

W powieści pojawił się wątek brata Mieszka – Ścibora - który mieszkał w swoim grodzie Kozim Rogu wraz z rodziną i nie chciał wchodzić do polityki.

Po tym fragmencie Profesor ogłosił krótką przerwę, podczas której goście mogli napić się herbaty i poczęstować się ciastkami. Po niej żona profesora Zbrzeznego zaczęła czytać fragment z końca powieści. Przenieśliśmy się do czasu przed bitwą  pod Cedynią (24 czerwca 972 roku) , która mimo zwycięstwa Polaków okazała się dramatyczna, ponieważ zginął Ścibór, a Mieszko został ranny. Śmierć brata władcy okazała się wielkim ciosem dla jego syna Stoigniewa, który w złości i żalu zarzucił kapłanowi Prohorusowi, że gdy Mieszko umrze, to on wymorduje wszystkich chrześcijan. Ksiądz wiedział, że równowagę religijną zaburzą najazdy innych chrześcijan. Czytanie fragmentu zakończono opisem, jak Polacy w ramach zemsty zamordowali wszystkich jeńców niemieckich wziętych do niewoli pod Cedynią. Ta scena pokazuje, jak okrutni i bezwzględni potrafili być nasi przodkowie.

Moim zdaniem ,,Głośne czytanie nocą” jest bardzo edukującym i interesującym wydarzeniem, a komentarze profesora Zbrzeznego dobrze wprowadzają do czytanych fragmentów utworów.

Marcin Szuliński, kl. IGA

 

Na spotkaniu poświęconym Karolowi Bunschowi dowiedziałam się, że w latach 40. i 50. XX wieku było duże zapotrzebowanie wśród Polaków na powieści historyczne dotyczące początków polskiej państwowości. Jaki był tego powód? Odpowiedź jest prosta. Ludzie zmęczeni wojną, którym tak bardzo brakowało wolnej Polski, chcieli czytać właśnie takie powieści – o powstającym państwie polskim. Karol Bunsch pokazuje w powieści Dzikowy Skarb inną stronę chrystianizacji Polski – skomplikowaną, pełną napięć i sprzeczności. Uważam, że obecność na takich zajęciach powinna być obowiązkowa, aby zobaczyć odmienność polskiej historii i inny styl powieści historycznych – inny niż na przykład utwory znanego nam z gimnazjum Henryka Sienkiewicza.

Natalia Anchim, kl. 1GA